De olieprijzen daalden vrijdag fors nadat de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, aankondigde dat de Straat van Hormuz nu "volledig open" is tijdens de wapenstilstand tussen Israël en Libanon. Dit versterkte de hoop op de markt dat de grote verstoringen in de aanvoer afnemen.

De uitspraken van Araghchi op het "X"-platform volgden op opmerkingen van de Amerikaanse president Donald Trump donderdagavond, waarin hij stelde dat de oorlog met Iran, die op 28 februari begon, "heel binnenkort ten einde moet komen".

De Amerikaanse West Texas Intermediate (WTI) ruwe olie futures voor levering in mei daalden met ongeveer 12% en sloten op $83,85 per vat. De wereldwijde benchmark Brent ruwe olie voor levering in juni daalde met 9% tot $90,38 per vat.

In zijn bericht merkte Araghchi op dat schepen die door de belangrijke waterweg varen een "gecoördineerde route" moeten volgen die is vastgesteld door de Iraanse maritieme autoriteiten.

Trump reageerde met een bericht op "Truth Social" waarin hij Iran bedankte voor het openstellen van de Straat van Taiwan, maar verklaarde in een tweede bericht dat de Amerikaanse marineblokkade van Iraanse havens "volledig van kracht" zal blijven totdat er een akkoord met Teheran is bereikt.

Israël en Libanon zijn donderdag een staakt-het-vuren van tien dagen overeengekomen, dat om 17.00 uur (ET) inging. De Israëlische militaire campagne in Libanon tegen de door Iran gesteunde groepering Hezbollah had eerder de onderhandelingen tussen de VS en Teheran belemmerd.

In een andere post op "Truth Social" verklaarde Trump dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Libanese president Michel Aoun zouden worden uitgenodigd in het Witte Huis voor wat hij omschreef als de eerste belangrijke gesprekken tussen de twee landen sinds 1983.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken voegde eraan toe dat de partijen ernaar streven de voorwaarden te scheppen voor duurzame vrede, waaronder wederzijdse erkenning van soevereiniteit, naast het versterken van de grensbeveiliging en het herbevestigen van Israëls recht op zelfverdediging.

Er werd ook gewezen op gedeelde zorgen over niet-statelijke gewapende groeperingen die de Libanese soevereiniteit bedreigen, terwijl Trump zei dat hij verwacht dat Libanon "met Hezbollah zal afrekenen". Deze ontwikkelingen hebben de hoop op een bredere oplossing van het conflict in het Midden-Oosten versterkt.

ING meldde dat de olieprijzen begonnen te dalen door de verwachting dat het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran met nog eens twee weken zou worden verlengd, met de mogelijke hervatting van gesprekken om het conflict te beëindigen.

De analisten van het bedrijf waarschuwden echter dat de fysieke markt krapper wordt naarmate de olietoevoer door de Straat van Hormuz langer uitblijft.

Ze voegden eraan toe dat, zelfs met de omleiding van sommige leveringen via pijpleidingen en beperkt tankerverkeer, het bedrijf schat dat de levering van ongeveer 13 miljoen vaten per dag is verstoord – een cijfer dat nog verder zou kunnen oplopen als de Amerikaanse blokkade aanhoudt.

De analisten wezen erop dat "het grootste opwaartse risico voor de markt het mislukken van de vredesbesprekingen tussen de VS en Iran is, een scenario dat niet is uitgesloten gezien de grote kloof tussen de eisen van beide partijen."

Wanneer een geopolitieke schok de energiemarkten treft, ontstaat er een terugkerend patroon: de dieselprijzen stijgen snel, terwijl de benzineprijzen achterblijven.

Volgens gegevens van de Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) is de gemiddelde benzineprijs in de Verenigde Staten vanaf het begin van het conflict in Iran tot 6 april 2026 met $1,11 per gallon gestegen, terwijl de dieselprijs met $1,75 per gallon is toegenomen.

Deze ongelijkheid is bijzonder significant omdat diesel de ruggengraat vormt van de transport- en logistieke sector, wat de inflatiedruk in de hele economie versterkt.

Ditzelfde patroon werd waargenomen na de Russische invasie van Oekraïne en herhaalt zich nu doordat de scheepvaart van olietankers door de Straat van Hormuz wordt verstoord door de spanningen in het Midden-Oosten.

Dit roept een fundamentele vraag op: waarom reageert diesel zoveel sneller dan benzine?

Het antwoord is eerder structureel dan situationeel, aangezien diesel een cruciale positie inneemt in de wereldeconomie op een manier die benzine niet doet.

Diesel heeft een lagere leveringszekerheid.

Een van de minder opgemerkte factoren is dat diesel doorgaans met kleinere veiligheidsmarges werkt. De voorraden van gedistilleerde brandstoffen – waaronder diesel en stookolie – zijn vaak lager dan de benzinevoorraden. Zowel in 2022 als tijdens recente verstoringen lagen deze voorraden al onder het gebruikelijke seizoensniveau voordat de geopolitieke schok zich voordeed, waardoor er weinig ruimte was om een plotseling tekort aan aanbod op te vangen.

Benzine profiteert daarentegen van grotere opslagcapaciteiten, een bredere binnenlandse productie en meer gedefinieerde seizoensgebonden vraagpatronen. Diesel mist deze voordelen, waardoor de gevolgen van een tekort voor diesel het eerst en het meest voelbaar zijn.

Diesel is een wereldwijde brandstof... benzine is regionaal.

Benzine is in de eerste plaats een regionaal product, dat vaak binnen dezelfde geografische markt wordt geraffineerd en verbruikt.

Diesel is echter de brandstof van de wereldhandel en drijft de schepen, vrachtwagens, treinen en zware machines aan die goederen over de grenzen vervoeren.

De prijzen ervan zijn daarom nauw verbonden met de wereldwijde handelsstromen. Wanneer een vitale corridor zoals de Straat van Hormuz wordt geblokkeerd, heeft dat gevolgen voor de dieselmarkten wereldwijd, zelfs in landen die niet sterk afhankelijk zijn van olie uit het Midden-Oosten, vanwege het mondiale handelskarakter ervan.

De vraag naar diesel is breder en minder elastisch.

Een ander fundamenteel verschil zit hem in de aard van de vraag.

De vraag naar benzine is voornamelijk gekoppeld aan personenauto's, en consumenten kunnen hun verbruik terugschroeven wanneer de prijzen stijgen.

Diesel is echter een brandstof voor sectoren waar men moeilijk zonder kan, zoals:

* Langeafstandsvrachtvervoer

* Spoorwegen

* Zeevaart

* Bouw en mijnbouw

* Landbouw

* Industriële activiteit

Deze sectoren hebben geen gemakkelijke alternatieven; goederenvervoer, landbouwactiviteiten of bouwprojecten kunnen niet worden stilgelegd vanwege prijsstijgingen. Bovendien is het voorjaarsplantseizoen een van de meest dieselintensieve periodes, wat de vraag in een gevoelige periode verder onder druk zet.

Raffinaderijen kunnen de dieselproductie niet zomaar verhogen.

Theoretisch gezien zouden hogere prijzen tot een hogere productie moeten leiden, maar de realiteit is anders. De productie van diesel en benzine is afhankelijk van verschillende componenten van een olievat, en overschakelen tussen beide is niet eenvoudig.

Bovendien stelt de dieselproductie complexe technische eisen, zoals de kwaliteit van de ruwe olie, de verwerkingscapaciteit en de eis van een ultralaag zwavelgehalte. Raffinaderijen werken vaak bijna op maximale capaciteit, vooral tijdens perioden met een hoge vraag, en routineonderhoud beperkt de flexibiliteit verder.

In de Verenigde Staten richten raffinaderijen zich bijvoorbeeld momenteel op het verhogen van de benzineproductie ter voorbereiding op het zomerseizoen, waardoor ze minder snel de dieselproductie kunnen opvoeren.

Cumulatieve seizoensgebonden en structurele druk

Diesel ondervindt ook seizoensgebonden concurrentie om de levering, met name in de winter wanneer de vraag naar stookolie toeneemt. Zelfs buiten dit seizoen overlappen de vraagcycli vanuit de landbouw, de bouw en het transport elkaar, waardoor het verbruik het hele jaar door hoog blijft.

Diesel is het transmissiekanaal voor inflatie.

Het belangrijkste verschil is wellicht de impact van diesel op de economie. Het is de brandstof die gebruikt wordt voor het transport van goederen; stijgende prijzen verhogen dus de transportkosten, die vervolgens doorberekend worden in de prijzen van voedsel, bouwmaterialen en consumptiegoederen.

In de Verenigde Staten wordt ongeveer 70% van de goederen per vrachtwagen vervoerd. Wanneer de dieselprijzen stijgen, heeft deze prijsstijging gevolgen voor de toeleveringsketens en wordt deze vaak doorberekend aan de consument.

Benzine heeft daarentegen weliswaar directe gevolgen voor individuen, maar de systemische impact ervan is veel kleiner dan die van diesel.

Het patroon herhaalt zich om een voor de hand liggende reden.

Wat we vandaag zien, is geen uitzondering, maar een herhaling. Na de Russische inval in Oekraïne stegen de dieselprijzen veel sneller dan de benzineprijzen als gevolg van de wereldwijde krapte in het aanbod. De huidige onrust in het Midden-Oosten reproduceert hetzelfde scenario.

De dieselprijzen stijgen tijdens wereldwijde crises sneller dan de benzineprijzen, omdat de markt krapper is qua aanbod, meer wereldwijd met elkaar verbonden is en minder flexibel reageert.

Diesel is niet zomaar een brandstof... het is de motor van de wereldeconomie. Wanneer deze economie onder druk komt te staan, is diesel de eerste die in beweging komt – en met de sterkste impuls.

De Amerikaanse aandelenkoersen stegen vrijdag fors nadat Iran de "volledige" heropening van de Straat van Hormuz voor de commerciële scheepvaart had aangekondigd, na de wapenstilstandsverklaring tussen Israël en Libanon.

De Dow Jones Industrial Average steeg met ongeveer 1005 punten, oftewel 2,1%, terwijl de S&P 500 met 1,3% omhoogging en voor het eerst in de geschiedenis de grens van 7100 punten overschreed. De Nasdaq klom ook met 1,5%, waarbij beide indices tijdens de handel nieuwe recordhoogtes bereikten. De Russell 2000-index bereikte eveneens een recordhoogte met een stijging van ongeveer 2%.

In een bericht op het "X"-platform kondigde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, aan dat "in overeenstemming met het staakt-het-vuren in Libanon de doorgang van alle commerciële schepen door de Straat van Hormuz volledig is opengesteld gedurende de periode van het staakt-het-vuren, volgens de gecoördineerde route die eerder is aangekondigd door de Havens- en Maritieme Organisatie van de Islamitische Republiek Iran."

De Amerikaanse president Donald Trump verklaarde donderdag dat de leiders van Israël en Libanon een wapenstilstand van 10 dagen waren overeengekomen, die om 17:00 uur ET inging.

Na de aankondiging van Iran daalden de olieprijzen scherp, doordat de zorgen over verstoringen van de aanvoer afnamen. De Amerikaanse West Texas Intermediate (WTI) ruwe oliecontracten daalden met ongeveer 14% tot boven de $80 per vat, terwijl de wereldwijde benchmark Brent ruwe oliecontracten met 13% daalden tot boven de $86 per vat.

In een aparte post op "Truth Social" bedankte Trump Iran voor het heropenen van de Straat van Gibraltar, maar benadrukte tegelijkertijd dat de Amerikaanse marineblokkade van Iraanse havens "volledig van kracht zal blijven" totdat er een vredesakkoord met Teheran is bereikt. Hij voegde eraan toe: "Dit proces zou zeer snel moeten verlopen, aangezien de meeste punten al zijn onderhandeld."

De hoop op een vredesakkoord heeft de markten de afgelopen dagen naar recordhoogtes gestuwd, waarbij de drie belangrijkste indices op weg zijn naar sterke wekelijkse winsten; de Dow Jones is met ongeveer 3% gestegen, de S&P 500 met meer dan 4% en de Nasdaq met meer dan 6%.

Iran kondigde vrijdag aan dat de Straat van Hormuz volledig wordt heropend voor commercieel scheepvaartverkeer tijdens de wapenstilstand tussen Israël en Libanon. Deze stap zou de ernst van de verstoringen op de wereldwijde energiemarkt kunnen verminderen.

In een bericht op sociale media verklaarde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi: "In overeenstemming met het staakt-het-vuren in Libanon is de doorgang van alle commerciële schepen door de Straat van Hormuz volledig open verklaard voor de rest van de wapenstilstand." Hij voegde eraan toe dat schepen een "gecoördineerde route" moeten volgen die is aangekondigd door de Iraanse maritieme autoriteiten.

Israël en Libanon kwamen donderdag een wapenstilstand van tien dagen overeen, die om 17.00 uur (ET) inging. De Israëlische militaire campagne in Libanon tegen Hezbollah, een nauwe bondgenoot van Iran, vormde een van de belangrijkste obstakels in de onderhandelingen tussen Washington en Teheran.

De Amerikaanse president Donald Trump bedankte Iran via sociale media voor het heropenen van de zeestraat, maar benadrukte tegelijkertijd dat de door de Verenigde Staten ingestelde zeeblokkade van Iraanse havens van kracht blijft totdat er een akkoord met Teheran is bereikt.

De olieprijzen kelderden met meer dan 10% tot onder de 90 dollar per vat, doordat de zorgen over verstoringen van de aanvoer afnamen. Voor het uitbreken van de oorlog passeerde ongeveer een vijfde van de wereldwijde ruwe olievoorraden door de Straat van Gibraltar; de afsluiting van deze maritieme corridor, die de Perzische Golf verbindt met de wereldwijde energiemarkten, leidde tot de grootste verstoring van de olieaanvoer in de geschiedenis.

Op 7 april stemde Trump in met een wapenstilstand van twee weken in ruil voor de volledige openstelling van de Straat van Taiwan door Iran. De voorzitter van het Iraanse parlement, Mohammad Bagher Ghalibaf, beschuldigde de Verenigde Staten er echter van de overeenkomst te schenden door Israël toe te staan zijn militaire operaties in Libanon voort te zetten.

Tijdens de wapenstilstand tussen de Verenigde Staten en Iran bleef de zeestraat vrijwel volledig afgesloten vanwege meningsverschillen tussen beide partijen over de voorwaarden van de overeenkomst, waardoor slechts een beperkt aantal commerciële schepen dagelijks de oversteek maakte.

In een verwante context hebben de onderhandelingen die afgelopen weekend in Pakistan plaatsvonden tussen de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance en Ghalibaf geen definitieve overeenkomst opgeleverd om de oorlog tussen Washington en Teheran te beëindigen. Trump verklaarde dat onderhandelaars van beide zijden elkaar dit weekend mogelijk opnieuw in Pakistan zullen ontmoeten voor een tweede gespreksronde.